Cryoablatatie bij prostaatkanker

Eén op de zes mannen krijgt te maken met prostaatkanker, het is daarmee de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. In Nederland wordt jaarlijks bij 10.000 mannen prostaatkanker vastgesteld. Van de mannen die net gediagnosticeerd zijn met prostaatkanker zal 30 tot 40% een vorm van radiotherapie als eerste behandeling ondergaan.

Vanwege het relatief vaak voorkomen van een terugkerende tumor na radiotherapie en de eventuele gevolgen voor de overleving worden er op beperkte schaal operaties uitgevoerd, zoals een prostatectomie ( verwijdering van de hele prostaat). Deze operatietechniek is echter lastig en heeft vaak meer complicaties zoals incontinentie, en impotentie.

Cryochirurgie (Bevriezen)

Om met name de problemen ten gevolge van een operatie of behandeling terug te dringen, zijn minder invasieve technieken ontwikkeld. Een voorbeeld hiervan is cryochirurgie of cryotherapie. Bij cryotherapie worden dunne naalden in de prostaat gebracht waardoor gas kan stromen. Hierdoor kunnen de naalden extreem gekoeld worden en de tumor bevriezen. Op deze manier worden tumorcellen gedood. Deze behandeling vindt plaats met behulp van MRI-geleiding. Door gebruik te maken van MRI-beelden kunnen de cryonaalden zeer nauwkeurig geplaatst worden.

MRI heeft een hoge nauwkeurigheid in het lokaliseren van prostaatkanker. Hierdoor weten we precies waar in de prostaat de tumor zich bevindt. Naast de beelden van de prostaat, met daarin de tumor en naalden, kan heel nauwkeurig de temperatuur van de tumor en omliggende structuren worden bepaald waardoor het vriesproces uitstekend gecontroleerd kan worden. Dat zorgt ervoor dat alleen de tumor wordt behandeld ( we noemen dat ook wel focale therapie). Hierdoor kan omliggend weefsel gespaard worden, met als doel bijwerkingen zoveel mogelijk te voorkomen.

Deze nieuwe behandeling kan genezend werken en wordt gegeven aan patiënten met recidief prostaatkanker (een recidief betekent dat de ziekte terug is na behandeling) die hiervoor al bestraling hebben ondergaan.

Algehele narcose

De behandeling vindt plaats onder algehele narcose. Het bevriezen duurt twee keer 10 minuten. Ondertussen wordt met MRI-beelden gekeken hoe het vriesproces verloopt. Doordat de te bevriezen plek goed zichtbaar is, kan in alle richtingen gevolgd worden in hoeverre de tumor voldoende bedekt wordt en kan vriesschade aan omringende structuren worden voorkomen. Ook kan de vriesintensiteit van de naalden afzonderlijk worden bijgesteld.

Na de behandeling gaat de patiënt naar de afdeling, waar hij ter observatie een nacht verblijft. Opmerkelijk is het dat patiënten de volgende dag vaak nauwelijks pijn hebben van de ingreep en, mits zij zelf kunnen plassen, vaak die dag alweer naar huis kunnen. Recentelijk zijn resultaten van deze behandelingen gepubliceerd. Hieruit komt naar voren dat MRI-geleide focale cryotherapie in patiënten met lokaal teruggekeerde prostaatkanker na radiotherapie een haalbare en veilige behandelmethode is.

Controles vinden plaats door middel van geregelde bepaling van het PSA en MRI scans op 3, 6 en 12 maanden na de procedure. Als de tumor terugkeert kan de patiënt opnieuw behandeld worden.